Home » Sức khỏe » Chấn thương sọ não – Chẩn đoán và điều trị

Chấn thương sọ não – Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán

Chấn thương sọ não thường là trường hợp khẩn cấp và hậu quả có thể xấu đi nhanh chóng. Các bác sĩ thường phải đánh giá tình hình nhanh chóng.

Chấn thương sọ não - Chẩn đoán và điều trị

Thang điểm Glasgow

Bài kiểm tra 15 điểm này giúp bác sĩ hoặc nhân viên cấp cứu đánh giá mức độ nghiêm trọng ban đầu của chấn thương não bằng cách kiểm tra mức độ ý thức của một người. 

Khả năng được ghi điểm từ ba đến 15 trong Thang điểm hôn mê của Glasgow. Điểm cao hơn có nghĩa là chấn thương ít nghiêm trọng.

Thông tin về thương tích và triệu chứng

Nếu bạn thấy ai đó bị thương, bạn có thể cung cấp cho nhân viên y tế các thông tin hữu ích trong việc đánh giá tình trạng của người bị thương.

Câu trả lời cho các câu hỏi dưới đây có thể có lợi trong việc đánh giá mức độ nghiêm trọng của chấn thương:

  • Chấn thương xảy ra như thế nào ?
  • Có phải người đó đã mất ý thức?
  • Người đó đã bất tỉnh bao lâu?
  • Bạn có thấy bất thường nào khác trong sự tỉnh táo, nói, hành động hoặc các dấu hiệu thương tích khác không?
  • Đầu hoặc các bộ phận khác của cơ thể bị đánh ở đâu?
  • Bạn có thể cung cấp bất kỳ thông tin về lực gây chấn thương? Ví dụ, thứ gì đập vào đầu người đó, người đó ngã bao xa chẳng hạn?

Xét nghiệm hình ảnh

  • Chụp cắt lớp vi tính (CT). phương pháp chụp hình x quang này thường là lần đầu tiên được thực hiện trong phòng cấp cứu vì nghi ngờ chấn thương sọ não. Chụp CT sử dụng một loạt các tia X để tạo ra không gian 2-3 chiều của não. Chụp CT có thể nhanh chóng phát hiện gãy xương và phát hiện bằng chứng xuất huyết não, cục máu đông (khối máu tụ), mô não bị bầm tím (nhiễm trùng) và sưng mô não.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI). MRI sử dụng sóng vô tuyến và nam châm mạnh để tạo ra một cái nhìn chi tiết về bộ não. Thử nghiệm này có thể được sử dụng sau khi tình trạng của người đó ổn định hoặc nếu các triệu chứng không cải thiện ngay sau khi bị thương.

Theo dõi áp lực nội sọ

Sưng mô do chấn thương sọ não có thể làm tăng áp lực bên trong hộp sọ và gây thêm tổn thương cho não. Các bác sĩ có thể chèn một đầu dò xuyên qua hộp sọ để theo dõi áp lực này.

Điều trị

Điều trị dựa trên mức độ nghiêm trọng của chấn thương.

Chấn thương nhẹ

Chấn thương sọ não nhẹ thường không cần điều trị ngoài việc nghỉ ngơi và uống thuốc giảm đau không cần kê đơn để điều trị đau đầu. Tuy nhiên, một người bị chấn thương sọ não nhẹ thường cần được theo dõi chặt chẽ tại nhà cho bất kỳ triệu chứng dai dẳng, xấu đi hoặc mới. 

Bác sĩ sẽ cho biết khi nào trở lại làm việc, đi học hoặc quyết định xem hoạt động giải trí nào là phù hợp. Tốt nhất là hạn chế các hoạt động thể chất hoặc suy nghĩ (nhận thức) có thể làm cho tình trạng xấu hơn cho đến khi bác sĩ cho rằng các hoạt động này là ổn. Hầu hết mọi người trở lại thói quen bình thường từ từ sau một thời gian.

Cấp cứu

Chăm sóc khẩn cấp cho các trường hợp chấn thương sọ não từ trung bình đến nặng,  tập trung vào việc đảm bảo người bệnh có đủ oxy và cung cấp đủ máu, duy trì huyết áp và ngăn ngừa thêm bất kỳ tổn thương nào ở đầu hoặc cổ.

Những người bị thương nặng cũng có thể có những chấn thương khác cần được chữa trị. Các phương pháp điều trị bổ sung trong phòng cấp cứu hoặc phòng chăm sóc đặc biệt của bệnh viện sẽ tập trung vào việc giảm thiểu thiệt hại thứ phát do viêm, chảy máu hoặc giảm lượng oxy cung cấp cho não.

Thuốc

Các loại thuốc để hạn chế tổn thương thứ phát cho não ngay sau khi bị chấn thương có thể bao gồm:

  • Thuốc lợi tiểu. Những loại thuốc này làm giảm lượng chất lỏng trong các mô và tăng lượng nước tiểu. Thuốc lợi tiểu, tiêm tĩnh mạch cho những người bị chấn thương sọ não, giúp giảm áp lực bên trong não.
  • Thuốc chống động kinh. Những người bị chấn thương sọ não từ trung bình đến nặng có nguy cơ bị co giật trong tuần đầu tiên sau chấn thương.

    Một loại thuốc chống động kinh có thể được kê đơn trong tuần đầu tiên để tránh thêm bất kỳ tổn thương nãonào có thể gây ra bởi một cơn động kinh. Tiếp tục điều trị chống động kinh chỉ được sử dụng nếu cơn động kinh xảy ra.

  • Thuốc gây hôn mê. Các bác sĩ đôi khi sử dụng thuốc để đưa mọi người vào trạng thái hôn mê tạm thời vì não hôn mê cần ít oxy hơn để hoạt động. Điều này đặc biệt hữu ích nếu các mạch máu, bị nén bởi áp lực trong não tăng lên, không thể cung cấp cho các tế bào não một lượng chất dinh dưỡng và oxy bình thường.

Phẫu thuật

Phẫu thuật khẩn cấp có thể cần thiết để giảm thiểu thiệt hại bổ sung cho các mô não. Phẫu thuật có thể được sử dụng để giải quyết các vấn đề sau:

  • Loại bỏ máu đóng cục (khối máu tụ). Chảy máu bên ngoài hoặc bên trong não có thể dẫn đến một tập hợp máu đông (khối máu tụ) gây áp lực lên não và làm hỏng mô não.
  • Sửa chữa nứt xương sọ. Phẫu thuật có thể cần thiết để sửa chữa nứt xương sọ nghiêm trọng hoặc để loại bỏ các mảnh hộp sọ trong não.
  • Xuất huyết não. Chấn thương đầu gây xuất huyết não có thể cần phẫu thuật để cầm máu.
  • Thủ thuật mở hộp sọ. Phẫu thuật có thể được sử dụng để làm giảm áp lực bên trong hộp sọ bằng cách rút dịch não tủy tích lũy hoặc để loại bỏ các cục máu đông.

Phục hồi chức năng

Hầu hết những người đã bị chấn thương não đáng kể sẽ cần phải phục hồi chức năng. Họ có thể cần học lại các kỹ năng cơ bản, như đi bộ hoặc nói chuyện. Mục tiêu là cải thiện khả năng của họ để thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Trị liệu thường bắt đầu trong bệnh viện và tiếp tục tại đơn vị phục hồi chức năng nội trú, cơ sở điều trị nội trú hoặc thông qua các dịch vụ ngoại trú. Loại chấn thương và thời gian phục hồi là khác nhau đối với mọi người, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương não và phần nào của não bị tổn thương.

Chuyên gia phục hồi chức năng có thể bao gồm:

  • Bác sĩ thể chất , một bác sĩ được đào tạo về y học vật lý và phục hồi chức năng, người giám sát toàn bộ quá trình phục hồi chức năng, quản lý các vấn đề phục hồi y tế và kê đơn thuốc khi cần thiết
  • Chuyên gia trị liệu nghề nghiệp, người giúp người cần phục hồi học hỏi hoặc cải thiện các kỹ năng để thực hiện các hoạt động hàng ngày
  • Chuyên gia vật lý trị liệu, người giúp người bệnh vận động lại, giữ thăng bằng và đi bộ
  • Bác sĩ thần kinh, người đánh giá suy giảm nhận thức và hiệu suất, giúp người bệnh quản lý hành vi hoặc học các cách đối phó, và cung cấp liệu pháp tâm lý khi cần thiết cho sức khỏe cảm xúc và tâm lý
  • Nhân viên xã hội hoặc người quản lý trường hợp, người tạo điều kiện tiếp cận với các cơ quan dịch vụ, hỗ trợ các quyết định và kế hoạch chăm sóc, và tạo điều kiện giao tiếp giữa các chuyên gia, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc và thành viên gia đình
  • Chuyên gia y tá chấn thương sọ não, người giúp phối hợp chăm sóc và giáo dục gia đình về quá trình chấn thương và phục hồi

Tham khảo các bài viết chất lượng khác tại Sức Khỏe Nhân Sinh nhé !

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Name *
Email *
Website